Εαρινο Εξαμηνο

Μυθιστόρημα του Γιώργου Στόγια

«Ενδιάμεσος χρόνος, Μυθιστόρημα: Μια ημιτελής υπόσχεση που αξίζει τον κόπο»

Imageτου Παύλου Παύλου

Στις παρέες, συνηθίζουμε να λέμε πως ο Διαφωτισμός ηττήθηκε στις μέρες μας και στον τόπο μας. Για τον Χούσσερλ, πριν το κάνει, πρόλαβε να πάρει μια και καλή τον κόσμο μας μαζί του: Η προσωρινή του νίκη θρόνιασε στην οργάνωση των κοινωνιών την επιστημονική γνώση και «εκτόξευσε τον άνθρωπο στις σήραγγες της εξειδίκευσης». Αυτό που ο Χούσσερλ αποκαλούσε «πραγματική ζωή» έφυγε από το οπτικό μας πεδίο. Με τα μάτια του Χάιντεγκερ, περάσαμε οριστικά στη «λήθη του είναι».

Τώρα, λοιπόν, μας έμεινε μόνο το τσόφλι. Μέσα από την ήττα του Διαφωτισμού, όμως, αναδύθηκαν δυο μεγάλες αλήθειες. Κατ’ αρχήν, ήταν υπερβολική η εμπιστοσύνη μας στη γνώση ως μέσο κατίσχυσης του «καλού» και του «αγαθού». Καθημερινά βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ανθρώπους – τους περισσότερους ανθρώπους – που δε θέλουν να γνωρίζουν, ή καλύτερα θέλουν να γνωρίζουν μόνο το κομμάτι της γνώσης που δεν τους φέρνει σε αμηχανία, εσωτερική σύγκρουση ή διανοητικό ξεβόλεμα. Και μάλιστα, αυτό δεν αφορά τόσο τον κόσμο της άγνοιας, αλλά κυρίως τον κόσμο της γνώσης. Γίνεται έντονα ορατό ιδιαίτερα με οικονομολόγους γύρω μας να οραματίζονται καπιταλιστική απληστία με ηθικούς κανόνες, βιολόγους να σταματούν τη γνώση τους έξω από την καγκελόπορτα του Δαρβίνου, φυσικούς να προσεύχονται για ένα θαύμα. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Εαρινό Εξάμηνο: Ποιος πάει γυρεύοντας;

ImageΤης Μάγδας Ηγουμενίδου

Δεν είναι γρίφος. Η ηρωίδα του βιβλίου πάει γυρεύοντας.

Προκαλεί την τύχη της. Δοκιμάζει τα πάντα και υπερβαίνει όρια. Προκαλεί καταστάσεις, και αυτή της η τάση και στάση παίρνει ποικίλες διαστάσεις: εξαπλώνεται σε όλους τους τομείς και αντιπροσωπεύει κάθε πεδίο διαπραγμάτευσης από μέρους του συγγραφέα. Έρωτας, μουσική, κοινωνία, οικονομία και πολιτική αντιμετωπίζονται στα όριά τους και με ανορθόδοξους τρόπους, ανοίγοντας έτσι νέους ορίζοντες προβληματισμού, δράσης και επικοινωνίας.

Ώρες-ώρες χάνεται κανείς στα τόσα και διαφορετικά θέματα που θίγονται. Τέχνη; (κυρίως θέατρο και μουσική, σε τόσες διαφορετικές εκφάνσεις και στιγμές: π.χ., δείτε πώς λειτουργούν παράλληλα οι μουσικές που αναφέρονται στο κείμενο με εκείνη του cd!) Πολιτική; (πληθώρα γνωμών, ιδεών, ιδεολογιών και συγχύσεων). Στάσεις ζωής; (οι ήρωες σαν προσωπικότητες βρίσκονται σε συνεχή αλληλεπίδραση, ασυμφωνία και σύγκρουση με τα πράγματα και μεταξύ τους). Παραδείγματα: η σχέση της Ντίνας με τη μουσική, με το θέατρο-η παράσταση, με την πολιτική δράση, τα Δεκεμβριανά (εξουσία, γονείς, βία, θάνατος αθώου, μπορούσε και να μη συνέβη, η στάση των επαναστατημένων, οι διαστάσεις που πήρε), ο προδομένος Σπύρος να χορεύει ξέφρενα κι απελπισμένα Sex Pistols, η δράση του Άλκη, η απάθεια του Ορέστη απέναντι στη σύλληψη του Άραβα, το ψέμα του, οι πολιτικές απόψεις Αντώνη-Αντώνης περί χορτοφαγικού στεκιού, οι καυγάδες Ντίνας-Αντώνη (η κοινή τους πολιτική βάση), το Πανεπιστήμιο: άνθρωποι σκεπτόμενοι, εκκολαπτόμενοι εικονοκλάστες(;), αλλά και απουσία πάλης, προοπτική της ανεργίας.

Χωρίς να το θέλω, μού είναι κάπως δύσκολο να προσφέρω μια αποστασιοποιημένη κριτική, διότι γνωρίζω αρκετά το συγγραφέα κι έχω μια κάποια ιδέα για τα βιώματά του στην Κρήτη μαζί με τη γυναίκα του, που είναι καρδιακή μου φίλη. Μου είναι εύκολο να εντοπίσω τη δική του άποψη στα διάφορα ειπωμένα. Και δελεαστικό. Έτσι, καθώς διάβαζα, ο εντοπισμός αυτός εξελισσόταν σε προσωπικό στοίχημα, στο οποίο προσπάθησα να αντισταθώ προτού μου καταστρέψει την ανάγνωση του βιβλίου («να το, αυτή η ειρωνεία είναι τελείως Γιώργος», «πώς παρεισφρέει η άποψή του σ’ αυτόν το διάλογο!…»). Το ενδιαφέρον, βέβαια, βρίσκεται στο ότι δεν υπάρχει απόλυτη αντιστοιχία μεταξύ ενός αληθινού προσώπου κι ενός πλασματικού, παρά μόνο μπλέκονται τα χαρακτηριστικά υπαρκτών προσώπων σε διαφορετικά πρόσωπα του μυθιστορήματος. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Ο Γιώργος Στόγιας για το “Εαρινό Εξάμηνο” στο “Εντέχνως” (ΡΙΚ1 30/01/14)

Λίγο πριν τις παρουσιάσεις σε Λευκωσία και Λεμεσό.

Το Εαρινό Εξάμηνο στη Λεμεσό (ΤΕΠΑΚ, 11 Φεβρουαρίου)

Image

Το Εαρινό Εξάμηνο στη Λευκωσία

INVITATION[final Cyprus] (3)

“Σπουδάζοντας παραπλεύρως”: ο Α. Λαμπρόπουλος στο literature.gr

Το Εαρινό εξάμηνο του Γιώργου Στόγια (Απόπειρα, 2013) πλαγιοκόπησε τα ελληνικά εκδοτικά πράγματα μέσω του κυβερνοχώρου: άρχισε να δημοσιεύεται ηλεκτρονικά σε συνέχειες, ενώ σε μεταγενέστερο στάδιο τα επιμέρους κεφάλαια πήραν την τελική τους μορφή και συναπάρτισαν τον έντυπο τόμο συνυπολογίζοντας, μεταξύ άλλων, σχόλια και προτάσεις των διαδικτυακών αναγνωστών του. Επιπλέον, το Εαρινό εξάμηνο παρεκκλίνει δημιουργικά σε σχέση με την τρέχουσα εκδοτική μανιέρα: αφενός συμπεριλαμβάνει μια σειρά από λεπτοδουλεμένα σκίτσα με τα οποία διαλέγεται· αφετέρου συνοδεύεται από έναν ψηφιακό δίσκο με τα μουσικά σπαράγματα της αφήγησης, ενθαρρύνοντας εκ των πραγμάτων μη γραμμικές, συναισθητικές θα έλεγε κανείς, αναγνώσεις.

Η ιδιοφυΐα του μυθιστορήματος έγκειται στο γεγονός ότι και η αφήγησή του υιοθετεί την ίδια ακριβώς έκκεντρη λογική, εστιάζοντας εκ του πλαγίου και ιδιαίτερα εύστοχα στα ζητήματα που το απασχολούν. Στήνει την πλοκή του στο κέντρο-απόκεντρο της πανεπιστημιακής ζωής και τη νοηματοδοτεί μέσα από διαρκώς ανανεωνόμενα στιγμιότυπα, μερικά από τα οποία υπό άλλες συνθήκες θα ακούγονταν τόσο γνώριμα ώστε να περνούν απαρατήρητα. Κατά μία έννοια, το Εαρινό εξάμηνο επιλέγει να πει μια συναρπαστική παρα-πανεπιστημιακή, παρα-θεσμική, παρα-φοιτητική ιστορία, αξιοποιώντας τις αφηγηματικές συνέπειες μερικών από τους κοινούς τόπους βάσει των οποίων γίνεται συχνά αντιληπτό το ελληνικό Πανεπιστήμιο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Μέσα από την αποδόμηση η αναζήτηση του καινούργιου

φωτογραφία Χρυ.π.O Χρυσόστομος Περικλέους* για το Εαρινό στην εφημερίδα Καθημερινή (έκδοση Κύπρου) και στο Cyprusnews.eu.

Με αναστάτωσε κυριολεκτικά το μυθιστόρημα του Γιώργου Στόγια, Εαρινό Εξάμηνο (Αθήνα, Απόπειρα, 2013). Ξένο εντελώς στον κόσμο που ζω, ακόμα πιο ξένο στον κόσμο που έζησα στην ηλικία των είκοσι, η ηλικία των φοιτητών στο Ρέθυμνο, που μέσα στην κοινότητά τους διαδραματίζονται τα γεγονότα που εξιστορεί.

Εμείς, στα 20 μας, μόλις βγαίναμε από το ησιόδειο άροτρο κι από την αποικιοκρατία. Βγαίναμε από τον «μεγάλο αγώνα» που μας είχε συνεπάρει με το όραμα της ελευθερίας για να στρατευθούμε, μετά την ανεξαρτησία, στον άλλο «μεγάλο αγώνα» της αριστεράς για κοινωνική δικαιοσύνη. Από τη μια ουτοπία στην άλλη!.. Στα σεξουαλικά μας απωθημένα, από τη μια οι κατασταλτικοί μηχανισμοί της τότε συντηρητικής κοινωνίας κι από την άλλη η μαγεία του έρωτα κι ο πλούτος των αισθημάτων.  Τα γεγονότα του ’63 μας έκλεισαν για 40 χρόνια στο καβούκι του Κυπριακού εμποδίζοντάς μας να δούμε άλλες πτυχές της ζωής και της ύπαρξης σε μια περίοδο που άλλαζε το πρόσωπο του κόσμου. Τραγική ειρωνεία, η δεύτερη μεγάλη διάψευση, η οπτική μας στο Κυπριακό, με πιο κραυγαλέα την περίοδο ’60-74, φάνηκε κι αυτή στρεβλή στο τέλος. Είχαμε όμως ένα αίσθημα ευθύνης που, χωρίς να καταργεί το άτομο ως αυτόνομη ύπαρξη, μας ανέβαζε σε μια ψηλότερη σφαίρα. Έστω κι αν, αναστοχαζόμενος τώρα τη ζωή μας, νιώθω πως αδικήσαμε και τους εαυτούς μας και τον τόπο.

Οι φοιτητές όμως του Γιώργου Στόγια στο Ρέθυμνο, μια μικρή πόλη της περιφέρειας με μια κλειστή συντηρητική κοινωνία που παρενθετικά μόνο αχνοφαίνεται στην αφήγηση, ζουν σε ένα δικό τους κόσμο (μου θύμισε τον γυάλινο πύργο του Πάνου Ιωαννίδη στην Αβάστακτη φιλοπατρία του Π.Φ.Κ.), ξεκομμένο εντελώς από την κοινωνία και, με ελάχιστες εξαιρέσεις, ουσιαστικά αδιάφορο στα προβλήματά της. Θεωρούν δεδομένη την ευημερία και την ελευθερία που απολαμβάνουν, ζουν αποκλειστικά και μόνο για τον εαυτό τους και για το τώρα, οι πιο πολλοί είναι οτιδήποτε άλλο εκτός από φοιτητές, το πανεπιστήμιο μια παρένθεση στη ζωή τους, σχεδόν η μόνη δύναμη που τους κινεί σε δράση η σεξουαλική ικανοποίηση, μια σεξουαλική ικανοποίηση που καταντά να χάνει επαφή με το αίσθημα, μια ζωή στα ακρότατα όρια ενός μηδενισμού όπου μια ισχνή προσπάθεια λύτρωσης μέσα από την τέχνη, σε αυτή την περίπτωση το θέατρο, ξεπέφτει σε φάρσα. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Η Τ. Δημητρούλια για το Εαρινό Εξάμηνο στην Καθημερινή

“Με τον τρόπο του Διαδικτύου”:
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_2_08/12/2013_542255
Μερικές σκέψεις του συγγραφέα για αυτό το κείμενο, στο πρώτο σχόλιο. 

Ο Δημήτρης Φύσσας για το Εαρινό Εξάμηνο στην Athens Voice και στον 9.84

Image“Η πρώτη, εκκωφαντική εμφάνιση ενός νέου πεζογράφου. Μυθιστόρημα με ιδιότυπη αρχική εμφάνιση στο διαδίκτυο, που συνομιλεί με το θέατρο και τη μουσική (cd στην ορίτζιναλ έκδοση). Το ελληνικό πανεπιστήμιο όπως είναι αληθινά σήμερα, με μια αξέχαστη κεντρική ηρωίδα.”(Athens Voice, τεύχος Νοεμβρίου, σελ. 20: http://www.athensvoice.gr/files/av/pdf/av_458.pdf)

“Ακόμα ένα εξαίρετο συγγραφικό ξεκίνημα. Μυθιστόρημα για το πανεπιστήμιο και τους φοιτητές (ιδίως τι φοιτήτριες!) όπως πραγματικά είναι σήμερα, που ταυτόχρονα κλείνει το μάτι στην πολιτική, το διαδίκτυο και το θέατρο.”
(9.84 http://www.athina984.gr/node/269751)

Πανεπιστήμιο και μυθοπλασία

Imageτης Βάσως Κιντή

Ακούει κανείς συχνά τη συμβουλή να διαβάζει τη λογοτεχνία μιας χώρας όταν πρόκειται να την επισκεφθεί. Καταλαβαίνει πολύ περισσότερα απ’ όσα γράφουν οι ταξιδιωτικοί οδηγοί ή οι πληροφορίες που αφορούν γεγονότα, ιστορικά ή σύγχρονα. Το έχω διαπιστώσει η ίδια –θυμάμαι π.χ., μία τελείως διαφορετική εντύπωση για την Κωνσταντινούπολη από την αρχική αφού διάβασα βιβλία του Ορχάν Παμούκ.

Είναι βέβαια φιλοσοφικά ενδιαφέρον, ένα σχεδόν παράδοξο,  πώς ένα έργο μυθοπλασίας (fiction) μπορεί να αποδίδει και να μας γνωρίζει πιο έγκυρα, με μεγαλύτερη πιστότητα, και όχι απλώς διαφορετικά, μια χώρα, μια εποχή, ένα συγκεκριμένο ζήτημα. (Αυτό υπονοείται όταν λέγεται να διαβάζουμε τη λογοτεχνία μιας χώρας για να την καταλάβουμε.) Πώς κάτι που είναι αποκύημα της φαντασίας, μία κατασκευή, μπορεί να αποδίδει καλύτερα κάτι που φιλοδοξεί να είναι ακριβής περιγραφή της πραγματικότητας. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 28 other followers